سوخو ۳۵ ایران دوباره در صدر خبرها قرار گرفته است. سرتیپ محمد اکرمی‌نیا، سخنگوی ارتش، اعلام کرد خرید این جنگنده روسی انجام شده و آموزش خلبانان هم به پایان رسیده است. به گفته او، ورود جنگنده‌ها به کشور به بعد از پایان جنگ موکول شده است. در این گزارش، مشخصات کامل سوخو ۳۵ شامل حداکثر سرعت، برد پرواز، رادار، موتور و تسلیحات و تفاوت آن با جنگنده‌های موجود نیروی هوایی ایران را بررسی می‌کنیم.
امین آزاد، سردبیر بیت‌ران، در کنار محمد نبوی، کارشناس نظامی تابناک، این جنگنده را در ویدیوی زیر بررسی کرده‌اند.
برنامه به روایت جنگ برنامه تحلیلی درباره جنگ است که با نگاهی متفاوت و فنی توسط بیت ران و تابناک بصورت مشترک تولید می شود.
این برنامه را می توانید در سایت بیت ران به آدرس
و در سایت تابناک به آدرس
دنبال کنید.
قسمت های دیگر برنامه به روایت جنگ اینجا
سوخو ۳۵ چیست؟
سوخو ۳۵ (Su-35) جنگنده‌ای دوموتوره و چندمنظوره است که شرکت سوخوی روسیه آن را بر پایه خانواده سوخو ۲۷ توسعه داده است. این جنگنده در طبقه‌بندی روسیه در رده نسل ۴++ قرار می‌گیرد و از سال ۲۰۱۴ در نیروی هوایی روسیه خدمت می‌کند. سوخو ۳۵ برای مأموریت‌های برتری هوایی، رهگیری و حمله به اهداف زمینی و دریایی طراحی شده است.
این هواپیما رادارگریز نیست، اما از نظر قدرت موتور، مانورپذیری، رادار و ظرفیت حمل تسلیحات از جنگنده‌های قدیمی‌تر نسل چهارم پیشرفته‌تر است.
وضعیت خرید سوخو ۳۵ توسط ایران
به گفته سخنگوی ارتش، مقدمات خرید و قرارداد از سوی مراجع مربوط انجام شده است. قرار بود جنگنده‌ها پیش از آغاز جنگ تحویل داده شوند، اما این اتفاق رخ نداد. بنابراین سوخو ۳۵ فعلاً بخشی از توان عملیاتی نیروی هوایی ایران نیست.
درباره جزئیات قرارداد، چند نکته باید روشن باشد:
- نسخه محتمل: محتمل‌ترین گزینه نسخه صادراتی Su-35SE است، اما سند رسمی درباره پیکربندی نهایی منتشر نشده است.
- تعداد سفارش: در گزارش‌های اولیه از ۲۴ فروند صحبت می‌شد. اسناد منتسب به صنایع دفاعی روسیه که در اکتبر ۲۰۲۵ منتشر شد، از سفارش ۴۸ فروند با کد مشتری «۳۶۴» خبر می‌دهد و تحویل مرحله‌ای را بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ نشان می‌دهد.
- اعتبار اطلاعات: اصالت این اسناد و عدد ۴۸ فروند از سوی تهران و مسکو رسماً تأیید نشده است.
- تحویل: گزارش‌هایی درباره تکمیل حدود ۲۰ فروند در کارخانه کومسومولسک-نا-آمور منتشر شده، اما تأیید مستقل و تصویر یا سند قابل راستی‌آزمایی از تحویل آن‌ها به ایران وجود ندارد.
حداکثر سرعت و برد پرواز سوخو ۳۵
حداکثر سرعت سوخو ۳۵ در ارتفاع بالا حدود ۲.۲۵ ماخ (حدود ۲۴۰۰ کیلومتر بر ساعت) است. سقف پرواز آن حدود ۱۸ کیلومتر و برد پرواز آن با سوخت داخلی حدود ۳۶۰۰ کیلومتر اعلام شده است. شعاع رزمی این جنگنده حدود ۱۶۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتر برآورد می‌شود و با مخازن سوخت اضافی، برد انتقال آن به حدود ۴۵۰۰ کیلومتر می‌رسد.
| مشخصه | مقدار اعلام‌شده |
|---|---|
| طول | حدود ۲۱.۹ متر |
| دهانه بال | حدود ۱۴.۷ متر |
| حداکثر وزن برخاست | حدود ۳۴.۵ تن |
| حداکثر سرعت | حدود ۲.۲۵ ماخ |
| سقف پرواز | حدود ۱۸ کیلومتر |
| برد با سوخت داخلی | حدود ۳۶۰۰ کیلومتر |
| ظرفیت تسلیحات | حدود ۸ تن روی ۱۲ جایگاه |
| خلبان | ۱ نفر |
رادار و سامانه‌های الکترونیکی سوخو ۳۵
مهم‌ترین بخش سامانه شناسایی سوخو ۳۵، رادار Irbis-E از نوع آرایه فازی غیرفعال (PESA) است. طبق ارقام سازنده، این رادار می‌تواند اهداف بزرگ هوایی را از فاصله ۳۵۰ تا ۴۰۰ کیلومتر شناسایی کند، ۳۰ هدف را هم‌زمان رهگیری کند و با ۸ هدف درگیر شود. این ارقام حداکثر عملکرد اعلام‌شده‌اند و برد واقعی به اندازه هدف، سطح مقطع راداری و شرایط محیطی بستگی دارد.
سوخو ۳۵ علاوه بر رادار، به سامانه جست‌وجو و رهگیری فروسرخ (IRST) مدل OLS-35 و سامانه جنگ الکترونیک خیبینی-ام (Khibiny-M) مجهز است. سامانه فروسرخ به خلبان اجازه می‌دهد در برخی شرایط بدون روشن‌کردن رادار، اهداف را شناسایی و دنبال کند.
موتور سوخو ۳۵
این جنگنده دو موتور توربوفن AL-41F1S دارد. هر موتور در حالت پس‌سوز حدود ۱۴۵۰۰ کیلوگرم‌نیرو رانش تولید می‌کند. ویژگی شاخص آن‌ها نازل‌های تغییر‌دهنده جهت رانش است که به خلبان امکان مانورهای پیچیده و حفظ کنترل هواپیما در شرایط پروازی دشوار را می‌دهد. این موتورها همچنین توان پرواز مافوق صوت بدون پس‌سوز را به‌صورت محدود فراهم می‌کنند.
تسلیحات و موشک‌های سوخو ۳۵
سوخو ۳۵ یک توپ ۳۰ میلی‌متری GSh-30-1 دارد و می‌تواند حدود ۸ تن تسلیحات را روی ۱۲ جایگاه حمل کند. مهم‌ترین تسلیحات قابل‌حمل عبارت‌اند از:
- موشک‌های هوا به هوا: R-73 (کوتاه‌برد)، R-77 (میان‌برد) و در برخی پیکربندی‌ها R-37M (دوربرد)
- ضد رادار: موشک Kh-31
- ضد کشتی: موشک Oniks
- بمب‌های هدایت‌شونده: لیزری و تلویزیونی با وزن‌های مختلف
هنوز مشخص نیست سوخو ۳۵های ایران با چه مجموعه‌ای از موشک‌ها و تجهیزات جانبی تحویل داده می‌شوند.
تفاوت سوخو ۳۵ با جنگنده‌های نیروی هوایی ایران
ناوگان جنگنده ایران عمدتاً شامل جنگنده‌های قدیمی‌تر مانند اف ۱۴، اف ۴، اف ۵، میگ ۲۹ و سوخو ۲۴ است. مقایسه کلی به این شرح است:
| ویژگی | سوخو ۳۵ | اف ۱۴ / میگ ۲۹ / اف ۴ |
|---|---|---|
| نسل | ۴++ (روسی) | نسل ۳ و ۴ (قدیمی‌تر) |
| رادار | آرایه فازی PESA، برد حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ کیلومتر | راداری مکانیکی و نسل قدیمی‌تر |
| نازل هدایت رانش | دارد | ندارد |
| ظرفیت تسلیحات | حدود ۸ تن، ۱۲ جایگاه | کمتر |
| موشک دوربرد | R-37M در برخی پیکربندی‌ها | محدود |
| جنگ الکترونیک | خیبینی-ام | سامانه‌های قدیمی‌تر |
مهم‌ترین تفاوت، در رادار، موتور و سامانه‌های الکترونیکی است. در مقابل، سوخو ۳۵ از جنگنده‌های نسل پنجم مانند اف ۳۵ آمریکا یا جی ۲۰ چین ضعیف‌تر است، چون رادارگریز نیست. با این حال، برای ایران که ناوگانی فرسوده دارد، یک جهش مهم در توان هوایی محسوب می‌شود. ورود تعداد کم جنگنده به‌تنهایی کافی نیست و عواملی مانند پدافند، سوخت‌رسانی هوایی، آموزش و زیرساخت پایگاه‌ها هم اثرگذارند.
نظر کارشناسان درباره سوخو ۳۵ برای ایران
امین آزاد و محمد نبوی در ویدیوی بالا، ابعاد فنی و راهبردی ورود این جنگنده به ناوگان ایران را بررسی کرده‌اند. برای دیدن تحلیل کامل آن‌ها، ویدیو را تماشا کنید و نظر خود را در بخش دیدگاه‌ها بنویسید.
پرسش‌های متداول درباره سوخو ۳۵
سرعت سوخو ۳۵ چقدر است؟
حداکثر سرعت سوخو ۳۵ در ارتفاع بالا حدود ۲.۲۵ ماخ (حدود ۲۴۰۰ کیلومتر بر ساعت) اعلام شده است.
برد پرواز سوخو ۳۵ چقدر است؟
برد پرواز سوخو ۳۵ با سوخت داخلی حدود ۳۶۰۰ کیلومتر و با دو مخزن سوخت اضافی حدود ۴۵۰۰ کیلومتر است.
رادار سوخو ۳۵ چه قابلیتی دارد؟
رادار Irbis-E می‌تواند اهداف بزرگ هوایی را تا حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ کیلومتر شناسایی کند، ۳۰ هدف را هم‌زمان رهگیری کند و با ۸ هدف درگیر شود.
ایران چند فروند سوخو ۳۵ خریده است؟
تعداد رسمی اعلام نشده است. اسناد منتشرشده از سفارش ۴۸ فروند خبر می‌دهند، اما این عدد رسماً از سوی ایران و روسیه تأیید نشده است.
سوخو ۳۵ چه زمانی وارد ایران می‌شود؟
به گفته سخنگوی ارتش، ورود جنگنده‌ها پس از پایان جنگ انجام می‌شود. زمان دقیق تحویل اعلام نشده است.
سوخو ۳۵ چه تفاوتی با جنگنده‌های نیروی هوایی ایران دارد؟
سوخو ۳۵ رادار آرایه فازی، نازل هدایت رانش، موتور قوی‌تر و ظرفیت تسلیحاتی بیشتری نسبت به جنگنده‌های قدیمی‌تر ایران مانند اف ۴، اف ۱۴ و میگ ۲۹ دارد.
